Türkiye’nin Patent Liderleri: Havacılık ve Savunmada Yapay Zeka Teknolojileri
· Patent Raporu
Havacılık ve savunma sektörü, yapay zekanın en stratejik kullanım alanlarından biri haline geliyor. Otonom sistemler, hedef tespit ve sınıflandırma, karar destek algoritmaları, görev planlama, sürü zekası, kestirimci bakım ve simülasyon tabanlı optimizasyon çözümleri bu dönüşümün temel başlıklarını oluşturuyor.
Küresel patent verisi, havacılık ve savunmada yapay zeka teknolojilerinde son yıllarda güçlü bir hızlanmaya işaret ediyor. 2016 sonrası ivme kazanan başvurular, 2020’den itibaren keskin bir artış trendine girdi. 2024 ve 2025 verileri, bu alanın yüksek rekabet ve yoğun Ar-Ge yatırımı ile büyümeye devam ettiğini gösteriyor.
Türkiye tarafında ise havacılık ve savunmada yapay zeka teknolojileri alanında bugüne kadar 125’in üzerinde patent başvurusu yayınlandı. Analizimizde 2’den az başvurusu olan kurumlar listeye dahil edilmedi. Liderlik tablosunda Türk Telekom (20) ilk sırada yer alırken, İstanbul Gelişim Üniversitesi (12) ikinci sırada konumlanıyor. Havelsan (7) ve Turkcell (7) güçlü özel sektör oyuncuları olarak öne çıkarken, TÜBİTAK (6) kamu Ar-Ge tarafında önemli bir rol üstleniyor.
Fırat Üniversitesi (3) ve Aselsan (3) listede kendine yer bulan kurumlar arasında yer alırken, ULAK Haberleşme (2) ve Yıldız Teknik Üniversitesi (2) ilk grubu tamamlıyor. Bu tablo, yapay zekanın savunma ve havacılıkta yalnızca platform geliştirme değil, veri işleme, haberleşme altyapısı ve yazılım kabiliyetleri üzerinden şekillendiğini gösteriyor.
Patent verisi bize net bir mesaj veriyor. Havacılık ve savunmada rekabet artık donanım üstünlüğünün ötesinde, algoritmik performans, otonomi seviyesi ve gerçek zamanlı veri işleme kapasitesi ile belirleniyor. Çok alanlı veri entegrasyonu kurabilen, güvenilir ve ölçeklenebilir yapay zeka çözümleri geliştiren kurumlar önümüzdeki dönemde stratejik avantaj elde edecek.