# Erdem Kaya Patent, 2025 Yılını Patent Açısından Değerlendiriyor Kaynak: https://www.patentraporu.com/article/erdem-kaya-patent-2025-yilini-patent-acisindan-degerlendiriyor Yayın: Patent Raporu · 2026-04-17 > Erdem Kaya Patent'ın perspektifinden 2025 yılında Türkiye'de ve globalde patent alanında yaşanan gelişmeler, dönüşümler ve gelecek beklentileri. **Türkiye 2025 Patent ve Faydalı Model Başvuruları Değerlendirmesi** 2025 yılı istatistik verilerine dayalı durum değerlendirme metni Öncelikle her yıl fikri mülkiyet alanında yayımlanan istatistiklerin, Türkiye’nin yenilik kapasitesini ve başvuru eğilimlerini değerlendirmek bakımından önemli bir referans oluşturduğunu belirtmek isterim. 2025 yılı verileri, patent ve faydalı model başvurularının birlikte değerlendirildiğinde, ülkemizde sınai mülkiyet farkındalığının ve koruma talebinin canlılığını koruduğunu göstermektedir. 2025 yılı patent başvuruları bakımından dengeli ancak seçici bir büyüme dönemine işaret etmektedir. Türk Patent ve Marka Kurumu’na yapılan toplam patent başvurusu sayısı 19.238 olarak gerçekleşmiş ve bir önceki yıla göre yaklaşık %3.2 oranında artış kaydetmiştir. Bu toplam içinde yerli patent başvuruları 11.394 seviyesine ulaşarak yaklaşık %11.9 artış göstermiş buna karşılık yabancı başvurular 7.844 ile yaklaşık %7.2 oranında gerilemiştir. Bu görünüm. 2025 yılında Türkiye patent ekosistemindeki büyümenin esas olarak yerli başvuru sahipleri tarafından taşındığını ortaya koymaktadır. Patent başvurularının il bazlı dağılımı da yerli inovasyon kapasitesinin belli merkezlerde yoğunlaştığını göstermektedir. 2025 yılında İstanbul 4.326 başvuru ile ilk sırada yer alırken. Ankara 2.290 başvuru ile ikinci sırada. Kocaeli 739 başvuru ile üçüncü sırada yer almıştır. Bursa 517 ve İzmir 442 başvuru ile bu grubu takip etmektedir. İstanbul ve Ankara’nın birlikte yerli patent başvurularının yaklaşık %58.1’ini oluşturması başvuru faaliyetlerinin büyük ölçüde iki ana merkez etrafında toplandığını göstermektedir. İlk beş ilin toplam payının yaklaşık %73.0. ilk on ilin payının ise yaklaşık %80.8 düzeyine ulaşması patent üretim kapasitesinin coğrafi olarak hâlen yüksek derecede yoğunlaştığını teyit etmektedir. 2025 yılı verileri faydalı model başvuruları bakımından ise çok daha güçlü bir ivmeye işaret etmektedir. Toplam faydalı model başvurusu 3.999 olarak gerçekleşmiş ve bir önceki yıla göre yaklaşık %28.3 artmıştır. Yerli faydalı model başvuruları 3.927 ile yaklaşık %28.1 artış gösterirken yabancı faydalı model başvuruları 72 seviyesine ulaşmış ve yaklaşık %35.8 oranında yükselmiştir. Bununla birlikte faydalı model sisteminin ana omurgasını yerli başvurular oluşturmaktadır. Nitekim 2025 yılında toplam faydalı model başvurularının yaklaşık %98.2’si yerli başvuru sahiplerinden gelmiştir. Bu tablo özellikle hızlı pratik ve maliyet etkin koruma araçlarına yönelik talebin yerli girişimler ve üretici firmalar nezdinde belirgin biçimde arttığını göstermektedir. Faydalı model başvurularının il bazlı dağılımı da bu eğilimi desteklemektedir. İstanbul 1.122 başvuru ile açık ara ilk sırada yer alırken. Ankara 399. Bursa 352. İzmir 276 ve Konya 218 ile öne çıkan diğer iller olmuştur. İlk beş ilin yerli faydalı model başvuruları içindeki payının yaklaşık %60.3. ilk on ilin payının ise yaklaşık %71.8 düzeyinde olması faydalı model başvurularında da önemli bir bölgesel yoğunlaşma bulunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte patent tarafına kıyasla faydalı model başvurularının Anadolu’daki üretim merkezlerine daha dengeli yayıldığı ve özellikle orta ölçekli sanayi şehirlerinde koruma talebinin canlı olduğu da görülmektedir. Türkiye’den Avrupa Patent Ofisi’ne yapılan başvurulara bakarsak, 2025 yılında Türkiye menşeili 659 adet Avrupa Patent başvurusu dosyalanarak 2024 yılına göre %22 artış göstermiştir. Tescillenen patent sayısı ise 2024 yılı ile benzer sayıda kalarak 295 adettir. 2025 yılında Türkiye menşeili başvuruları yapana hak sahiplerinin %9,1’i taşımacılık, %8,6 ilaç ve %7,3’ü ise mobilyacılık sektörünü oluşturmaktadır. Yabancı başvuruların ülkelere göre dağılımı incelendiğinde ise Türkiye pazarının belirli sanayi ülkeleri açısından güçlü bir koruma alanı olmaya devam ettiği görülmektedir. 2025 yılında Almanya 1.494 başvuru ile ilk sırada yer almış. Amerika Birleşik Devletleri 1.301 başvuru ile ikinci. İtalya ise 592 başvuru ile üçüncü sırada bulunmuştur. Bu ülkeleri İsviçre 496. Çin 438. Fransa 422. Kore Cumhuriyeti 388. Japonya 380. Birleşik Krallık 322 ve Hollanda 301 izlemiştir. İlk üç yabancı ülkenin toplam yabancı patent başvuruları içindeki payının yaklaşık %43.2. ilk beş ülkenin payının ise yaklaşık %55.1 olması yabancı patent talebinin de belirli ülkelerde yoğunlaştığını göstermektedir. Özellikle Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri kaynaklı başvuruların ağırlığı. Türkiye’nin sanayi. İlaç, makine, otomotiv ve yüksek teknolojili ürün pazarlarında önemli bir koruma ülkesi olmaya devam ettiğine işaret etmektedir. Patent ve faydalı model verileri birlikte değerlendirildiğinde, 2025 yılının Türkiye açısından iki yönlü bir resim sunduğu söylenebilir. Bir yandan yerli patent başvurularındaki artış, araştırma geliştirme ve teknoloji üretimi kapasitesinin güçlendiğine işaret etmektedir. Diğer yandan faydalı model başvurularındaki güçlü yükseliş, üretim sahasında geliştirilen teknik çözümlerin daha fazla korunmak istendiğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık başvuruların hem il bazında hem de yabancı ülke bazında belirli merkezlerde yoğunlaşması, ekosistemin hâlen sınırlı odaklar etrafında şekillendiğini göstermektedir. Bu nedenle önümüzdeki dönemde yalnızca toplam başvuru sayısındaki artışa değil, başvuru tabanının farklı şehirlere, sektörlere ve teknoloji alanlarına yayılmasına da odaklanılması yerinde olacaktır. Sonuç olarak 2025 yılı, Türkiye’de sınai mülkiyet korumasına yönelik talebin güçlü biçimde sürdüğü, özellikle yerli patent ve faydalı model başvurularında kayda değer bir canlılığın gözlendiği bir yıl olarak değerlendirilebilir. Bu eğilimin sürdürülebilir kılınabilmesi için, başvuru sayısındaki artışın nitelikli patentleşme, ticarileşme ve uluslararası koruma stratejileri ile desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Türkiye’nin 2025 verileri, doğru politika araçları ve kurumsal desteklerle daha geniş tabanlı ve daha yüksek katma değerli bir patent ekosisteminin mümkün olduğunu göstermektedir. Sevgi ve saygılarımla Erdem Kaya