# Erdem Kaya Patent, 2024 Yılını Patent Açısından Değerlendiriyor

Kaynak: https://www.patentraporu.com/article/erdem-kaya-patent-2024-yilini-patent-acisindan-degerlendiriyor
Yayın: Patent Raporu · 2025-04-24

> Erdem Kaya Patent'in perspektifinden 2024 yılında Türkiye'de ve globalde patent alanında yaşanan gelişmeler, dönüşümler ve gelecek beklentileri.

Öncelikle, her yıl fikri mülkiyet camiası tarafından merakla beklenen “Türkiye’nin Patent Raporu” çalışmasını hazırlayan tüm ekibe teşekkürlerimi sunarım.

2024 yılı, Türkiye ve dünya genelinde patent hukuku ve başvuruları açısından önemli gelişmelere sahne olmuştur. TÜRKPATENT’e 2024 yılında yapılan toplam yerli patent başvuru sayısı bir önceki yıla oranla %17’den fazla artış göstermiştir. Yabancı menşeili hak sahiplerinin başvurularında da %9’a yakın bir artış gerçekleşmiştir. Dünyadaki toplam patent başvuru sayısı artış oranının %2.5-3 arasında seyrettiği düşünüldüğünde, ülkemizin bu dikeyde dünya genelinin çok üzerinde bir performans sergilediği dikkat çekmektedir.

İdari alandaki gelişmelere baktığımızda, en dikkat çeken yeniliklerden biri TÜRKPATENT tarafından devreye alınan “Acil Araştırma Raporu Düzenleme Talebi” uygulamasıdır. Standart araştırma ücretine ek olarak yaklaşık iki katı bir bedel karşılığında erişilebilen bu sistem sayesinde, patentlerin tescil süreci yıllar süren bir maratondan çıkarıp yalnızca birkaç ayda sonuçlanan dinamik bir yapıya dönüştürmüştür. Nitekim kendi deneyimlerimizde, olumlu sonuçlanan araştırma raporlarının ardından bir ay gibi kısa bir sürede tescil belgesine kavuşan başvurularımız dahi olmuştur.

WIPO'nun PATENTSCOPE sistemine Türkiye'nin ulusal patent koleksiyonunun dahil edilmesi, araştırmacılar ve sanayiciler için önemli bir kaynak yaratmıştır. Bu entegrasyon sayesinde, Türkiye’ye ait patent verilerine erişim kolaylaşmış; bu da inovasyon ekosistemine doğrudan katkı sağlamıştır.

Türkiye'de, yapay zeka (YZ) ve buluş sahipliği konusundaki tartışmalar hukuki çerçevelerin yeniden değerlendirilmesini gündeme getirmiştir. Avrupa Birliği'nin ilaç mevzuatındaki reformları, Türkiye'deki Bolar İstisnası'nın kapsamının genişletilmesi yönündeki girişimlerle paralellik göstermiş, ancak bu genişlemenin yasal çerçeveye uygunluğu ve tarafların menfaatleri açısından dengeli olması gerektiği vurgulanmıştır.

Avrupa’da ise 2024 yılı, fikri mülkiyet haklarına ilişkin önemli düzenlemeler ve davalara sahne olmuştur. Özellikle, Avrupa Birliği'nde standart esaslı patentlerin lisanslanmasına yönelik yeni kurallar getirilmiş ve bu durum telekomünikasyon sektöründe tartışmalara yol açmıştır.

2024 yılı, Uniter Patentler tarafında da çok hareketli bir yıl olmuş, EPO’ya 28 binden fazla Uniter etki talebi yapılmıştır. Birleşik Patent Mahkemesi de (UPC), 17 AB ülkesinde patent anlaşmazlıkları için merkezi bir platform sunarak şirketlerin ilgisini çekmiştir. İlk yılında 373 dava başvurusu alan mahkeme, özellikle Panasonic ve Nokia gibi firmalar tarafından aktif olarak kullanılmıştır. Ancak, tutarsız kararlar ve şeffaflık eksikliği gibi eleştiriler de gündeme gelmiştir.

EPO, 2024 yılında ayrıca Legal Interactive Platformu’nu (LIP) duyurarak dikkatleri üzerine çekmiştir. Bu yapay zeka asistanı kompleks EPC mevzuatlarından sağlıklı bilgi alma konusunda büyük kolaylıklar getirmiştir.

Bu vesileyle, fikri mülkiyet camiasının tüm paydaşlarına; ekonomik zorluklara ve jeopolitik belirsizliklere rağmen değer üretmeye devam edebildiğimiz, iş birliğinin ve ilerlemenin öne çıktığı bir yıl diliyorum.

Sevgi ve saygılarımla,