Ankara Patent, 2024 Yılını Patent Açısından Değerlendiriyor
· Patent Raporu
Ankara Patent'in perspektifinden 2024 yılında Türkiye'de ve globalde patent alanında yaşanan gelişmeler, dönüşümler ve gelecek beklentileri.
Genel olarak, 2024 yılı, patent dünyasında belirgin eğilimlerin ortaya çıktığı ve özellikle teknolojik yönelimin de giderek daha dijital ve veri odaklı alanlara kaydığı bir dönem olmuştur. Özellikle yapay zeka (AI) odaklı patent başvurularında ciddi bir artış yaşandığını görüyoruz. Öte yandan, 2023 yılında olduğu gibi geçtiğimiz yıl da yeşil teknolojilere yönelik ilginin de hızla arttığı gözlemlenmiştir. Önceki yıllarda olduğu gibi bu yıl da “hücresel ağ sistemleri” konusunda oldukça stratejik patentler ve hukuki süreçler karşımıza çıkmıştır.
Geçtiğimiz yıl, Uluslararası Patent Sınıflandırması'nın (IPC) G sınıfı altında yer alan teknolojilere yapılan başvurularda belirgin bir artış dikkat çekmektedir. Bu sınıf içerisinde öne çıkan konular arasında, yapay zekâ destekli karar sistemleri, görüntü işleme tabanlı denetleme teknolojileri ve çeşitli sektörlere entegre edilen sensör tabanlı çözümler bulunmaktadır. Bu alanlardaki büyüme, hem endüstriyel otomasyonun hem de akıllı altyapı sistemlerinin yaygınlaşmasına paralel olarak değerlendirilmelidir. OpenAI, Google DeepMind, NVIDIA ve Baidu gibi şirketler bu alanda öne çıkan başvuru sahipleri oldu. Bu şirketler arasındaki patent savaşlarını görmeye başladığımız 2024 yılı, bize bu savaşların daha uzun yıllar süreceğini de gösterdi.
Diğer yandan, H sınıfı altında özellikle elektronik haberleşme sistemlerine yönelik patent başvurularında da ciddi bir yoğunluk yaşanmıştır. Düşük güç tüketimli kablosuz iletişim protokolleri, Nesnelerin İnterneti (IoT) uygulamaları ve 5G/6G uyumlu donanım çözümleri bu alanda ön plana çıkan başvuru konuları arasında yer almıştır. Bu eğilim, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi “hücresel ağ sistemleri”nin uzun süre patent stratejileri açısından merkezi bir konumda kalacağını göstermektedir.
Öte yandan, Y sınıfı altında değerlendirilen yeni teknolojilere ilişkin başvurular da 2024 yılı itibarıyla dikkat çekici bir yükseliş sergilemiştir. Özellikle akıllı enerji sistemleri, yeşil şehir çözümleri ve sürdürülebilir altyapı tasarımlarına yönelik buluşların patent başvurularında anlamlı bir artış yaşanmıştır. Kaldı ki, bu yıl Avrupa Patent Ofisi (EPO), bu tür çevreci buluşları teşvik etmek amacıyla özel hızlandırılmış patent süreçleri başlatmıştır.
Üniter Patent (UP) talepleri ve Birleşik Patent Mahkemesi (UPC) kararları son yıllarda olduğu gibi 2024 yılında da önemli konulardan biriydi. En önemli gelişmelerden biri olarak Romanya’nın da 2024 yılında UPC üyeliği için gerekli süreci tamamlayarak UPC ülkelerine dahil olmasını sayabiliriz. Böylece UPC üye ülke sayısı 01.09.2024 itibariyle 17’den 18’e çıkmıştır. 2024 yılında onaylanan UP talepleri değerlendirildiğinde 28.123 UP talebinin 28.029 adedinin onaylanmış olması UP kabul sayısının yüksek olduğunu göstermektedir. En yoğun UP talebi, AB üyesi ülkelerden- bunların arasında da en çok Almanya’dan- gelmiş; ikinci sırada ABD yer almış ve Japonya da üçüncü sırada yer almıştır. Türkiye’den ise EPO’ya 77 adet UP talebi yapılmıştır. Verileri firmalar ve patent konuları açısından değerlendirecek olursak, SIEMENS AG, JOHNSON & JOHNSON ve SAMSUNG GROUP’un 2024’te en çok UP talebi yapan firmalar olduğunu ve IPC sınıfına göre en çok sağlık teknolojileri, ölçüm teknolojileri, dijital iletişim ve bilgisayar teknolojilerinin önde geldiğini söyleyebiliriz.
UPC davalarına da kısaca bakacak olursak 01.06.2023’ten 2024 yılı sonuna kadar 1. Derece Mahkemesi’ne ulaşan dava sayısı 635 olmuştur ve bunların 239’u ihlal davası, 251’i ise karşı dava olarak açılmıştır. UPC’nin değerlendirdiği dava sayısı artarken 2024 yılında Standarda Esas Patentler ile ilgili UPC’nin ilk kararını da Panasonic vs. OPPO, FRAND kararı ile vermiştir. UPC’nin yayınlanan ilk yıllık raporuna göre 2024 yılı sonunda opt-out talepleri ise 549.977’ye ulaşmıştır.
Sonuç olarak, 2024 yılı, patent alanında dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve uluslararası uyumun öne çıktığı bir dönem olarak kayda geçmiştir. Bu eğilimler, önümüzdeki yıllarda da patent stratejileri açısında sıkça karşımıza çıkmaya devam edecek gibi görünüyor.